12 misverstanden over zonnebrandmiddelen, zonverbranding en zonnebanken/bruining.

12 misverstanden over zonnebrandmiddelen, zonverbranding en zonnebanken/bruining

Onlangs werd er een interessant artikel online geplaatst over twee dermatologen die 12 mythes ontkrachten betreffende zongebruik.
Dr. J. Brauer en dr. M. Henry hebben dit heel mooi samengevat in dit artikel.



1. ‘Een hogere SPF (zonnebrandfactor) is altijd beter.’
Brauer: Dit is een mythe. Een zonnebrandmiddel dient altijd UVB-straling én UVA-straling bescherming te hebben. Als het product enkel een hoge bescherming tegen UVB-straling bevat, ontbreekt nog het stukje UVA bescherming en heb je geen volledige dekking. Daarnaast is het inderdaad zo dat 30 beter is dan 15, 50 beter is dan 30, maar boven de SPF50 blokkeer je al 98% van de UV-straling en kan je weinig winst meer behalen.
Henry: Een SPF100 verhoogd dit misschien met 1%, maar is dat echt nodig? Je kunt je beter insmeren buitenshuis met een SPF50 en aanvullend een zonnebril, hoed of andere beschermende kleding dragen.

2. ‘Je kan op een gezonde manier bruiner worden.’
Henry: Absoluut niet. Dit is compleet nep nieuws. We weten dat UV-straling carcinogeen (kankerverwekkend) is, dus is er geen veilige dosis gebruik van UV-straling.
Brauer: Helemaal mee eens. Gezond en gebruind gaan nou eenmaal niet samen. Een zongebruinde huid  is een teken van een stressreactie van de huid. Accepteer dat je huid is zoals die is en mooi is op die manier.  Wil je toch een minder bleke teint dan kan je op een veilige manier beter kiezen voor bijvoorbeeld een zelfbruiner.

3. ‘Als ik mij alvast voorbruin, loop ik minder kans op een zonverbranding .‘
Brauer: Zonnestudio’s raden je altijd aan alvast een basis teint te krijgen om je zo alvast voor te bereiden op de zon. Echter kun je door deze zongebruinde huid hoogstens een SPF3 als natuurlijke factor verkrijgen. Dit is letterlijk niks en heeft geen significant effect op de kans op verbranding. Doordat je wel tijdens het voorbruinen al schadelijke straling opdoet, loop je juist meer kans op huidkanker. Een zongebruinde huid is tijdelijk, maar je huid vergeet de schade nooit meer.
Je weet nooit wanneer je de maximale hoeveelheid UV-straling hebt bereikt voordat je cellen zich gaan muteren. Daarom is er geen veilige dosis UV-straling.

4. ‘Je kunt niet verbranden in de schaduw.’
Henry: Fout, je kunt zeker verbranden in de schaduw. Waar je ook bent er kunnen meerdere factoren zorgen dat je alsnog verbrandt. Denk bijvoorbeeld aan reflecterend asfalt, sneeuw, zand, water of reflecterende materialen zoals metaal. Sneeuw reflecteert bijna 80% van de stralen waardoor schaduw daar al helemaal niet veilig is.

5. Je hebt alleen zonbescherming nodig als je naar buiten gaat.’
Brauer: Dit is zeker een mythe. We weten zeker dat wanneer je in de auto zit of binnen achter het glas je wordt blootgesteld aan UV-straling. UVA-straling kan door glas en dit is net zo schadelijk als UVB-straling. Veel UVB-straling wordt geblokkeerd door glas, maar niet alles. Je vangt zo toch nog UV-straling.
Henry: Gordijnen thuis houden ook niet altijd al je licht buiten. Zo werkt dat ook met UVA-straling. Wolken kunnen ook niet alles tegenhouden en UVA-straling kan zo makkelijk door wolken en ook eventueel door je gordijnen heen.    

6. ‘Ik ben volledig beschermd, mijn gezicht, armen en benen zijn ingesmeerd.’
Brauer: Je bent niet volledig beschermd. Zijn je handruggen of je voeten/tenen ook goed ingesmeerd? Met open schoenen kan je zo alsnog verbranden.
Henry: De lippen. Dit is een gebied met een hoog risico op huidkanker. Dit is tevens een gebied dat kan metastaseren (oftewel uitzaaien). Vergeet ook niet de hoofdhuid, de borst, achterzijde van de benen of onder je kin. Vaak worden deze regio’s vergeten en ik behandel vaak patiënten met huidkanker onder de kin. Veel licht wordt gereflecteerd en komt hier terecht.

7. ‘Eenmalig verbranden kan geen kwaad.’
Henry: Nee, absoluut incorrect. We weten dat elke verbranding voor je 18e schadelijk is en als je minstens 5 keer verbrandt voor je 18e de kans op melanoom verdubbeld. Begin dus al vroeg met zonbescherming.

8. ’De zon is het sterkst wanneer het warm is buiten’.
Brauer: Dit hoeft niet waar te zijn. De warmte die je voelt is opgebouwd gedurende de dag. Dit is meestal rond een uurtje of 3 of 4. Maar de zonkracht is juist het hoogste rond 11 uur wanneer de zon het hoogste staat. Meestal ligt het sterkste punt tussen 10-15u of 11-16u. Dit kan per dag verschillen. Als je in de bergen zit waar het bewolkt is of je bevindt je in een besneeuwd gebied kan de UV-kracht ook erg hoog zijn.
Henry: Een goede tip; Als je schaduw korter is dan jij, dan staat de zon hoog.

9. ‘Mensen met een donker huidtype hebben geen zonnebrandmiddel nodig’.
Henry: Iedereen heeft zonnebrandmiddel nodig. Melanine beschermt inderdaad tegen de zon, maar melanine is ook niet perfect. Zelfs de donkerste huidtypes hebben een natuurlijke SPF van 4 tot 13 misschien. Maar wij raden altijd minimaal SPF30 aan. Dus een donker huidtype beschermt niet 100%. Vaak wordt huidkanker in de donkere huidtypes later ontdekt waardoor ze een ernstiger verloop hebben. Roodheid die bij huidkanker ontstaat is minder zichtbaar bij een donker huidtype, hierdoor merkt een patiënt vaak niet op dat er iets verdachts speelt.

10. ‘Alle zonnebrandmiddelen werken hetzelfde’.
Brauer: Gelukkig niet. Verschillende huidtypes hebben verschillende behoeftes. Zo zijn er twee categorieën zonnebrandmiddelen; chemische en fysische.
Chemische filters werken door het zonnebrandmiddel op te nemen in de huid en de UV-straling wordt hier omgezet in warmte. Fysische filters leggen een laag op de huid en reflecteren UV-straling.
Henry: Mensen met een gevoelige huid kunnen minder goed tegen warmte en dan is een chemische filter wellicht minder geschikt.
Brauer: Recentelijk zijn chemische filters veel in het nieuws vanwege vervuiling en het gebruik van bepaalde ingrediënten. Er moet zeker een sterkere regelgeving komen hierover. Echter is het altijd beter om zonnebrandmiddelen wèl te gebruiken dan niet.
Henry: Gelukkig zijn er tegenwoordig zoveel verschillende soorten zonnebrandmiddelen. Welke soort je gebruikt maakt niet uit, zolang je maar een zonnebrandmiddel gebruikt. Voor de droge huid, de vette huid, lotions, poeders of een spray.
Brauer: Alleen niet de spray inhaleren!
Daarnaast is het beter een om een zonnebrandmiddel gebruiken dat niet waterproof is. Dit klinkt ideaal, maar zodra je het water in bent geweest en/of je afdroogt neemt de werking al af. Je dient je gelijk weer opnieuw in te smeren om niet te verbranden.

11: ‘Een zonnebrandfactor in mijn make-up is voldoende.’
Henry: Nee, dit is een vaak voorkomende vraag bij mij in de kliniek. We brengen onze make-up niet op dezelfde manier aan als zonnebrandmiddelen. Hierdoor kunnen er bepaalde locaties kwetsbaar blijven.
Bauer: Zoals we eerder besproken hebben, de factor doet er niet alleen toe, maar vaak heeft make-up geen UVA-bescherming. Fysische zonnebrandmiddelen kan je het beste na je make-up opdoen en chemische zonnebrandmiddelen beter voor je make-up.
Henry: Vaak gaan mensen hun zonnebrandmiddel mengen met hun dagcrème. Echter verdun je zo de middelen en neemt de factor ook sterk af.

12. ‘Je krijgt niet genoeg vitamine D binnen als je zonnebrandmiddelen gebruikt.’
Henry: Er zijn vele manieren om genoeg vitamine D binnen te krijgen zonder het risico op huidkanker te ontwikkelen. Wij adviseren supplementen of gezonde voeding met een hoog percentage vitamine D. Genoeg manieren om op een niet carcinogene (kankerverwekkende) wijze genoeg vitamine D te krijgen.
Brauer: Daarnaast is een zonnebrandmiddel niet perfect. Ondanks dat je je goed insmeert vang je toch UV-straling op en wordt er toch Vitamine D aangemaakt. Je hebt niet veel zonlicht nodig om voldoende vitamine D aan te maken.

Om mee af te sluiten; Begin jong met het beschermen van je huid, breng vaker een nieuwe laag zonnebrandmiddel aan en denk aan meer beschermingsmethoden dan alleen zonnebrandmiddelen. We hebben zin om naar buiten te gaan en plezier te maken. Dit kan zeker, maar wel verantwoordelijk het hele jaar door.

*Deze informatie is vertaald vanuit het Engels. Voor het originele artikel en videobeelden kunt u terecht op:
https://www.businessinsider.com/dermatologists-debunk-sunscreen-sun-care-tanning-myths-advice-sunburn-2021-6?international=true&r=US&IR=T

Bronvermelding:
Brauer, J & Henry, M. (2021) Doctors debunk 12 myths about sunscreen, sunburns, and tanning. Geraadpleegd op 30 juni, 2021 op https://www.businessinsider.com/dermatologists-debunk-sunscreen-sun-care-tanning-myths-advice-sunburn-2021-6?international=true&r=US&IR=T